Σάββατο, 4 Οκτωβρίου 2014

Διαβάζοντας την ιστορία της ψυχοπαθολογίας

Διαβάζοντας το κεφάλαιο "Ιστορία της Ψυχοπαθολογίας" του βιβλίου "Η ψυχολογία σήμερα - Κλινική ψυχολογία" της κας Μαρίας Νασιάκου ενημερώθηκα για τα παρακάτω και θέλησα να προσθέσω τις παρατηρήσεις μου.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, Έλληνες και Εβραίοι θεωρούσαν πως κάθε παρέκκλιση από τη συνηθισμένη συμπεριφορά, κάθε "παράξενη" και "ασυνήθιστη" συμπεριφορά οφειλόταν στην επίδραση των κακών πνευμάτων. Σαν μέτρο αντιμετώπισης, επέβαλλαν στο "δαιμονισμένο" σκληρά βασανιστήρια πχ. στέρηση τροφής και μαστίγωμα για τον εξορκισμό και την αποπομπή από το σώμα του τού κακού πνεύματος.

Μια νέα περίοδος ξεκίνησε με τον ελληνικό χρυσό αιώνα, όπου πλέον ο Ιπποκράτης θεωρεί τις διαταραχές αυτές ασθένειες και όχι δαιμονικές επιδράσεις. Για θεραπεία πρότεινε διάφορα φάρμακα, από καθαρτικά έως ασκήσεις. Οι απόψεις του και η θεραπευτική του επιδρούν ως τη ρωμαϊκή περίοδο και ο Γαληνός του 2ου μ.Χ. αιώνα τις εφαρμόζεις στην πρακτική του.

Την περίοδο του Μεσαίωνα (15ος αιώνας) υπάρχει μια κυρίαρχη τάση επιστροφής στη δαιμονολογία και την ερμηνεία της ανεξήγητης συμπεριφοράς με την επέμβαση των κακών πνευμάτων. Αρχικά, θεωρούνταν ότι τα άτομα αυτά είχα προβλήματα "ψυχής" και όφειλαν να αντιμετωπίζονται με καλοσύνη από τα μέλη του κλήρου. Ακόμη και ο εξορκισμός γινόταν με μεθόδους ήρεμες και μαλακές. Αντικαταστάθηκαν, όμως, σύντομα από τις βιαιότητες εναντίον της μαγείας και της δαιμονοληψίας.
Οι ρόλοι αντιστρέφονται το 16ο αιώνα με την Αναγέννηση. Εμφανίζεται η έννοια της ψυχικής νόσου και στα μέσα του αιώνα ιδρύονται τα πρώτα άσυλα σε Ευρώπη, Αγγλία, Παρίσι, Βιέννη κτλ. Αυτή η εξέλιξη συνεχίζεται μέχρι τον 18ο αιώνα, όμως, ακόμη η κατάσταση των ασύλων είναι ιδιαίτερα σκληρή. Ειδικότερα οι διεγερτικοί ασθενείς συνηθιζόταν να δένονται με αλυσίδες.

Τέλος, ο Γάλλος ψυχίατρος της εποχής της Γαλλικής Επανάστασης, Ph. Pinel, εμπνευσμένος από τον ορθολογισμό και τον ανθρωπισμό, κατόρθωσε το 1793 να είναι ο πρώτος που κατήργησε τις αλυσίδες στα ψυχιατρικά άσυλα. Με αυτή του την κίνηση κατάφερε να γίνει ο πατέρας της λεγόμενης "ηθικής θεραπείας" των ψυχασθενειών, θεραπεία που στηριζόταν στην καλοσύνη και το σεβασμό προς τον "άρρωστο".

Συμπέρασμα
Χρειάστηκαν 1793+ χρόνια για να μπορέσει να εφαρμοστεί - αποκλειστικά και μόνο σε όσους η κοινωνία θεώρησε άρρωστους - το "Αγαπάτε αλλήλους".

Σημειώσεις:
  1. Για την ενασχόληση του γνωστού γιατρού Γαληνού(129-200 μ.Χ.) με τη Χριστιανική πίστη σας παραπέμπω στο άρθρο Προωθώντας την επιστημονική φαντασία.
  2. Η "ηθική θεραπεία" που ξεκίνησε ο Ph. Pinel δε διήρκεσε πολύ αφού κατά το 19ο αιώνα θεωρήθηκε αντιεπιστημονική και κυριάρχησε ο ιατρικός προσανατολισμός(βλ. ψυχοφάρμακα ή ψυχότροπα φάρμακα).
  3. Ένα άτομο με σοβαρές ψυχικές διαταραχές είχε πει πως "τα φάρμακα σε κρατούν στην επιφάνεια του νερού, αλλά δε σε μαθαίνουν να κολυμπάς".