Τρίτη, 21 Ιουλίου 2009

Ιερά Εξέταση, Malleus Maleficarum κ.α.

Διαβάζοντας πρόσφατα σε ένα βιβλίο για τα "απαγορευμένα βιβλία" έπεσα πάνω σε ένα κεφάλαιο που αφορούσε στο Malleus Maleficarum ή, αλλιώς, το βιβλίο-εγχειρίδιο που χρησιμοποιούνταν από την Ιερά Εξέταση την περίοδο του Μεσαίωνα. Ήταν γραμμένο από δύο καθηγητές θεολογίας με σκοπό να οριστεί το τί ακριβώς είναι μάγισσα και πώς τις αναγνωρίζουμε κτλ. Όμως τί έψαχναν αλήθεια;

Καταρχάς, οφείλουμε να παρατηρήσουμε πως κυνηγούσαν κυρίως μάγισσες και όχι μάγους(με εξαίρεση την Ισλανδία όπου το 90% των κατηγορουμένων ήταν άντρες). Κυνηγούσαν γυναίκες, δηλαδή, ως επί το πλείστον. Άλλωστε, στην Ιερά Εξέταση κυριαρχούσε η αντίληψη ότι οι γυναίκες δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία "αναπόφευκτη αναγκαιότητα για την αναπαραγωγή" (στην καλύτερη περίπτωση).

Ακόμη, η Ιερά Εξέταση, μαζί με όλα τα άλλα, είχε και την άποψη ότι οι γυναίκες είναι λιγότερο πιστές από τους άντρες κάτι που δικαιολογείται και ετυμολογικά:
This absence of faith is explained in an etymological breakdown of the word for woman, for Femina comes from Fe and Minus, since she is ever weaker to hold and preserve the faith
(Μετ. Αυτή η έλλειψη πίστης εξηγείται στην ετυμολογική έννοια της λατινικής λέξης για τη γυναίκα, που είναι Femina, η οποία αποτελείται από το Fe και το Minus, λόγω του ότι η γυναίκα είναι παντοτινά αδύναμη να κρατά την πίστη).


Μάλιστα, για να προληφθεί η οποιαδήποτε προσπάθεια μιας γυναίκας να... σηκώσει κεφάλι, μέσα στο Malleus Maleficarum βρίσκεται και η φράση:
[...]μεταξύ των πραγμάτων που χαρακτηρίζουν τις γυναίκες ως ευάλωτες στη μαγεία είναι η φιλοδοξία.

Τα παραπάνω ακούγονται, ίσως, παράλογα. Ειδικά αν τα διαβάζει κάποια γυναίκα. Έτσι, λοιπόν, οφείλουμε να σκεφτούμε κατά πόσον αυτή η φράση εκφράζει την άποψη της χριστιανικής θρησκείας ή κάποιων (ανδρών) εκπροσώπων της!

Η Ιερά Εξέταση άνθισε την εποχή που ήταν πολύ έντονη η σύγκρουση της Προτεσταντικής και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Οι Ορθόδοξοι, αντίθετα, δεν υιοθέτησαν τέτοιες μεθόδους καταδίωξης και έτσι δεν είχαν κάτι αντίστοιχο της "Ιεράς Εξέτασης". Ας μην ξεχνάμε όμως πως οι Ορθόδοξοι, όπως και οι Καθολικοί, και οι Προτεστάντες κτλ, είναι δόγματα της ίδιας χριστιανικής θρησκείας. Έτσι, όταν οι εκπρόσωποί της έχουν αποκλίνει από την πορεία τους, αυτό είναι κάτι που αφορά όλους τους πιστούς της συγκεκριμένης θρησκείας.

Άλλωστε, ο Χριστός, στην ύπαρξη, διδασκαλία και ανάσταση του οποίου στηρίζεται ολόκληρη η χριστιανική θρησκεία, μέσα σε όλα όσα είπε, εξισορρόπησε τις γυναίκες και τους άνδρες στα μάτια Του(πχ. Κατά Μάρκον, κεφ. ιστ' στιχ. 9-10, Κατά Λουκάν, κεφ. ζ' στιχ. 50). Έτσι, όταν οι άντρες εκπρόσωποι του χριστιανισμού μιλάνε για τη γυναίκα σαν τη μάγισσα που υπάρχει μόνο για να τεκνοποιεί(“κάτι που πολλές φορές εκμεταλλεύεται από τα δαιμόνια”, όπως έλεγαν) αφενός, δρουν ως άντρες μισογύνηδες και όχι ως εκπρόσωποι της θρησκείας τους, αφετέρου δε εναντιώνονται στη διδασκαλία του Δασκάλου τους. Κι αυτό το μπέρδεμα συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Πόσοι άνθρωποι, γιαγιάδες, παππούδες αλλά και νεότεροι, δεν Εκκλησιάζονται αλλά χωρίς να τους αρέσουν οι παπάδες; Πόσοι άλλοι άνθρωποι δε χρησιμοποιούν τους παπάδες ως δικαιολογία για το ότι δεν πιστεύουν; Ή μήπως δεν είναι απλά δικαιολογία;

Αλήθεια, στις ιερατικές σχολές γιατί να υπάρχει βαθμός πρόσβασης για να μπορέσεις να μπεις σε αυτές; Όταν κάποιος πιστεύει και θέλει να μάθει, θα μάθει! Θα βρει κάποιον πνευματικό και θα μάθει. Όταν, όμως, άνθρωποι πηγαίνουν στις ιερατικές σχολές για να βγάλουν λεφτά ή για να αποφύγουν το στρατό, και όταν τελειώσουν κυκλοφορούν στους δρόμους βρίζοντας τα θεία, τον Θεό στον οποίο βαφτίστηκαν και τον οποίο "σπούδασαν" να τιμούν με τη ζωή τους και τα λόγια τους, πώς να τους δει ο πιστός σοβαρά; Πώς να τους πλησιάσει ο άπιστος; Και πάνω από όλα, γιατί να τους πλησιάσει;

Αν πάει κάποιος στην Ακρόπολη, δε θα δει κανέναν να πουλάει δωδεκαθεϊστικά σύμβολα. Όχι γιατί απαγορεύεται αλλά επειδή υπάρχει σεβασμός στους ιερούς χώρους τους. Όταν παπάδες έρχονται στις πόλεις ή από το χώρο του ναού/εκκλησίας πωλούν κομποσκοίνια γιατί να τους πλησιάσει κάποιος; Εκτός αν πιστεύει και σε χαρτορίχτρες. Για έναν άνθρωπο έχει περισσότερη σημασία η ευχή κάποιου, να νιώσει ότι ο άλλος τον αγαπάει και τον εναγκαλίζεται, παρά να έχει ένα "φυλακτό" που θα τον προστατεύει "Με 1 ευρώ προστασία από το κακό πνεύμα".

Όταν είχαν ρωτήσει οι Απόστολοι το Χριστό τί μέτρα να λάβουν απέναντι στους ανθρώπους που δεν πίστευαν σε Αυτόν, αλλά στο όνομά Του διενεργούσαν θαύματα, ο Χριστός τους είχε πει "Αφήστε τους. Όποιος διενεργεί θαύματα στο όνομα κάποιου, στο τέλος πιστεύει στη δύναμή του". Κι αν το σκεφτείτε λίγο, πράγματι έτσι είναι. Όταν λες κάτι συνέχεια, στο τέλος το πιστεύεις κι εσύ ο ίδιος. Όμως, οι άνθρωποι αυτοί δε διενεργούν θαύματα στο όνομα κανενός. Είναι λοιπόν αρκετά ως δικαιολογία τα παραπάνω για να παραμένουν στη θέση τους ως εκπρόσωποι της χριστιανικής θρησκείας; Ή μήπως είναι απλά μια νεότερη γενιά Φαρισαίων που έμεινε ξεχασμένη και δεν πειράζει κανέναν αφού "πια κανείς δεν πιστεύει σε θαύματα";

Υποσημείωση:
Η αλήθεια είναι πως θαύματα γίνονται. Το πρόβλημα είναι πως οι άνθρωποι έχουν παραδοθεί σε μία μάλλον εγωιστική τάση. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, ξέρουν ότι ο Χριστός προέτρεπε τους αδικημένους να γυρίσουν και το άλλο μάγουλο σε περίπτωση που κάποιος τους χαστούκιζε. Κι αν τους έκλεβε κάποιος το παλτό, τους προέτρεπε να δώσουν στον κλέφτη και το πουκάμισό τους.

Σύμφωνα με τη χριστιανική θρησκεία, μόνο μέσω του ονόματος του Ιησού Χριστού μπορεί κάποιος να σωθεί. Ας μην το πάμε όμως τόσο "μακριά". Όπως κι αν αποκαλεί κανείς το Θεό, σίγουρα τα δύο παραπάνω παραδείγματα-προτροπές τα γνωρίζει. Και του ακούγονται και ωραία. Στην πράξη όμως... πόσοι είναι πράγματι πρόθυμοι να τα εφαρμόσουν; Πρόσφατα, μία μητέρα μάλωνε το κοριτσάκι της επειδή έκανε μια χάρη στην αδελφή του. Τα λόγια της ήταν τα εξής:
"Να ξέρεις στη ζωή σου να μην κάνεις τίποτα για τον άλλον. Αν είναι στον δρόμο σου να το κάνεις, να το κάνεις. Αλλιώς να μην το κάνεις".

Όταν η μάνα δεν προτίθεται να δώσει και το παιδί έχει, ως πρότυπο, τη μάνα, τί αλλαγή μπορούμε να περιμένουμε; Μόνο αν τα παιδιά αντιμετωπίσουν τον υπέρμετρο εγωισμό που τους έχουν επιβάλλει οι γονείς τους ή "οι καταστάσεις", θα υπάρξει βελτίωση. Στο σχολείο, άλλωστε, δε λένε οι εκπαιδευτικοί στα παιδιά "Εσείς είστε το μέλλον!"; Αν δεν σκότωσες τον εαυτό σου, έχεις κι εσύ ένα παιδί μέσα στην ψυχή σου!

Δεν υπάρχουν σχόλια: