Κυριακή, 26 Ιουλίου 2009

Κλωνοποίηση

Εισαγωγή
Όταν πριν μερικά χρόνια οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μπορούν να αλλάξουν τον πυρήνα του ωαρίου, και να τον αντικαταστήσουν με ένα κύτταρο από ζωντανό ιστό, προέκυψαν πολλά σενάρια σχετικά με το τί δυνατότητες δίνει η ανακάλυψη αυτή. Όσον αφορά στα σενάρια αυτά, συνδυάστηκαν με τη φαντασία και, με την εξέλιξη του κινηματογράφου, παρουσιάστηκαν στη μεγάλη οθόνη με τη μορφή ταινιών. Ας δούμε, όμως, πρώτα τί είναι η κλωνοποίηση...

Από τη σελίδα αυτή μεταφράζουμε το παρακάτω κείμενο:
Όταν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αναφέρουν την κλωνοποίηση ως όρο, συνήθως αναφέρονται σε ένα συγκεκριμένο τύπο κλωνοποίησης που ονομάζεται "Reproductive Cloning"(Αναπαραγωγική Κλωνοποίηση). Όμως, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κλωνοποίησης και οι τεχνολογίες κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται για άλλες μεθόδους πέραν της παραγωγής του γενετικού διδύμου ενός οργανισμού [...]. Αναφέρονται οι 3 παρακάτω τύποι τεχνολογιών κλωνοποίησης:
1.Τεχνολογία αναδόμησης του DNA ή Κλωνοποίηση DNA(recombinant DNA technology or DNA cloning)
2.Αναπαραγωγική Κλωνοποίηση
3.Θεραπευτική κλωνοποίηση.


Κλωνοποίηση DNA
[...]Η πρώτη μέθοδος αφορά στη μεταφορά ενός κομματιού DNA που μας ενδιαφέρει από έναν οργανισμό σε ένα αυτο-αναπαραγόμενο γενετικό στοιχείο όπως ένα βακτηριακό πλασμώδιο. Έπειτα, το DNA χορηγείται σε ένα ξένο κύτταρο που το φιλοξενεί, Αυτή η τεχνολογία υπάρχει από τη δεκαετία του '70 και αποτελεί μία από τις πιο συνηθισμένες πρακτικές στα εργαστήρια μοριακής βιολογίας στις μέρες μας[...]. Ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο αυτή για να αντιγράψουν γονίδια και άλλα είδη χρωμοσωμάτων για να αποκτήσουν αρκετά πανομοιότυπα αντίτυπα του υλικού για περαιτέρω μελέτη.

Η 1η αυτή μέθοδος κλωνοποίησης, δε φαίνεται να προκαλεί ερωτήματα(ηθικά ή κοινωνικά). Ίσως γιατί τα πλασμώδια αυτά δεν επηρεάζουν τους ανθρώπους. Ίσως και όχι. Όπως και να έχει, δεν προβάλλεται κάτι παράξενο από τη διαδικασία αυτή. Ερευνητές απλώς παράγουν υλικό για μεταγενέστερη έρευνα. Οι άλλες δύο μέθοδοι, όμως, οφείλουν να συζητηθούν.

Αναπαραγωγική Κλωνοποίηση
Συνεχίζοντας τη μετάφραση του άρθρου της προηγούμενης σελίδας διαβάζουμε:
Η Αναπαραγωγική κλωνοποίηση είναι η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για να παράγει ένα ζώο που έχει τον ίδιο πυρήνα DNA όπως ένα άλλο ζώο που υπάρχει(ή κάποτε υπήρξε).

Η Dolly, για παράδειγμα, δημιουργήθηκε μέσω της διαδικασίας Αναπαραγωγικής Κλωνοποίησης. Η διαδικασία ονομάζεται SCNT(Somatic Cell Nuclear Transfer). Σε αυτή τη διαδικασία, οι επιστήμονες μεταφέρουν γεννητικό υλικό από τον πυρήνα ενός ενήλικου κυττάρου-δότη σε ένα ωάριο του οποίου ο πυρήνας, άρα και το γεννητικό υλικό, έχει αφαιρεθεί. Στο αναδομημένο ωάριο που περιέχει το DNA του κυττάρου-δότη, χορηγούνται χημικά ή ηλεκτρική τάση προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία της διαίρεσης. Από τη στιγμή που το κλωνοποιημένο έμβρυο φτάσει σε ένα κατάλληλο στάδιο ανάπτυξης, μεταφέρεται στη μήτρα ενός θηλυκού οργανισμού, όπου και συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι τη γέννα
.

Σχετικά με το τί ακριβώς σημαίνει SCNT μπορούμε να δούμε σε αυτή τη σελίδα από όπου μεταφράζουμε:
Somatic Cell: Ένα σωματικό κύτταρο είναι ένα οποιοδήποτε κύτταρο του σώματος εκτός από τα δύο είδη αναπαραγωγικών κυττάρων, σπέρματος και ωαρίου[...]. Στα θηλαστικά, κάθε σωματικό κύτταρο έχει 2 ολοκληρωμένα ζεύγη χρωμοσωμάτων, ενώ το σπέρμα και το ωάριο έχουν μόνο ένα ολοκληρωμένο ζεύγος.

Nuclear: Ο πυρήνας είναι σαν τον εγκέφαλο του κυττάρου. Είναι ένα κλειστό μέρος που περιέχει όλη την πληροφορία που χρειάζονται τα κύτταρα προκειμένου να δημιουργήσουν έναν οργανισμό. Αυτή η πληροφορία έρχεται σε μορφή DNA. Αυτές οι διαφορές στο DNA είναι που κάνουν τον καθένα μας μοναδικό.

Transfer: Η μεταφορά ενός αντικειμένου από ένα μέρος σε ένα άλλο
.

Όσον αφορά στη διαδικασία αυτή της Αναπαραγωγικής Κλωνοποίησης, είναι γνωστή η φήμη ότι οι κλώνοι πεθαίνουν πρόωρα. Ο Rudolf Jaenisch είναι ερευνητής στο κέντρο Βιοϊατρικής Έρευνας στο Cambridge της Μασαχουσέτης και σε αυτή τη σελίδα αναφέρεται η προσωπική του εμπειρία και άποψη από όπου μεταφράζουμε:
Λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα σφάλματα στην έκφραση των γονιδίων, ο Jaenisch, λέει πως είναι καταπληκτικό που τα (κλωνοποιημένα) έμβρυα καταφέρνουν να επιβιώσουν μέχρι τη γέννα. "Υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσοστό ανοχής απέναντι σε λανθασμένη έκφραση των γονιδίων. Όμως, η ανάπτυξη είναι σαν τη συμφωνία", αναφέρει. "Καθένας οφείλει να παίξει σωστά ώστε η συμφωνία να ακουστεί τέλεια. Μπορείς να κάνεις πάρα πολλά λάθη και η συμφωνία θα συνεχίσει, όμως θα ακούγεται χάλια".

[...]Όταν ένα ζώο κλωνοποιείται, ο πυρήνας του ώριμου ενηλικιωμένου κυττάρου αφαιρείται και εισάγεται σε ωάριο του οποίου ο πυρήνας έχει αφαιρεθεί. Στο νέο αυτό περιβάλλον, το γενετικό υλικό πρέπει κάπως(!) να αναπρογραμματιστεί ώστε να απενεργοποιήσει τα γονίδια εκείνα που αφορούν καθαρά το ενήλικο κύτταρο και να ενεργοποιήσουν τα γονίδια που απαιτούνται για την εμβρυακή ανάπτυξη.

"Θα μπορούσαμε να φανταστούμε ένα κύτταρο από το συκώτι να ζει χαρούμενο, κοιτάζοντας μόνο τη δική του δουλειά, να είναι δηλαδή κύτταρο συκωτιού, και να εκφράζει τα γονίδια εκείνα που το κάνουν κύτταρο για το συκώτι.", λέει ο Colin Stewart του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου στο Frederick, Maryland. Αν, όμως, το κύτταρο από το συκώτι μπει σε ένα ωάριο, τότε υποβάλλεται σε παράγοντες για τους οποίους οι ερευνητές δεν γνωρίζουν τίποτα.

"Ξαφνικά",συνεχίζει ο Stewart,"ο χαρούμενος πυρήνας, που λειτουργούσε ως πυρήνας κυττάρου του συκωτιού, οφείλει να απενεργοποιήσει όλα τα γονίδια εκείνα που το κάνουν να λέει 'Κάντε με κύτταρο συκωτιού' και να ενεργοποιήσει όλα εκείνα τα γονίδια που λένε 'Τώρα κάντε με έμβρυο'[...]
.

Όπως αναφέρεται, λίγο παρακάτω, στο ίδιο άρθρο, τα ποντίκια(όπου γίνονται συνήθως τα πειράματα) παρουσιάζουν ιδιαίτερα προβλήματα στον πλακούντα και όχι στο συκώτι. Οι υποψίες πέφτουν στο ότι το υπό ανάπτυξη (κλωνοποιημένο) έμβρυο δεν έχει αρκετό χρόνο ώστε να υποβληθεί σε διαδικασία αναπρογραμματισμού.

Αν δούμε και άλλες σελίδες, όπως πχ. αυτή, θα κατανοήσουμε πως το ότι πετύχαμε την κλωνοποίηση ζώων, έστω με κάποια (σοβαρά) προβλήματα υγείας, δεν σήμαινε πως θα υπάρχει και η αντίστοιχη επιτυχία στον άνθρωπο. Για παράδειγμα, στα κουνέλια η κλασική μέθοδος για την κλωνοποίηση δεν καρποφορούσε:
"Η επιτυχία ήρθε μόνο όταν οι ερευνητές έκαναν κατάλληλες προσαρμογές σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν σχετικά με την πρόωρη εμβρυακή ανάπτυξη στα κουνέλια και στον κατάλληλο χρόνο που πρέπει να μεταφερθεί το (κλωνοποιημένο) έμβρυο στη μητέρα".

[...]Η έρευνα αναφέρει πως η κλωνοποίηση μπορεί, πιθανόν, να διεξαχθεί επιτυχώς σε κάθε θηλαστικό λαμβάνοντας υπόψιν τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά των ανώριμων ωαρίων και των εμβρύων[...]. Τα κουνέλια είναι πιο συγγενικά προς τον άνθρωπο απ' ότι τα ποντίκια, οπότε και μπορεί να αποτελέσουν χρήσιμα μοντέλα της ανθρώπινης ασθένειας, ειδικά αν η κλωνοποίηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με άλλα γενετικά εργαλεία
.

Χρήσιμο είναι και αυτό που αναγράφεται στο τέλος της προηγουμένως αναφερόμενης σελίδας για την κλωνοποιημένη γάτα με όνομα "Cc:"(Carbon Copy, χρησιμοποιείται συνήθως στα e-mail για να δηλώσουμε την ομάδα που θα λάβει ένα πιστό αντίγραφο του e-mail που στέλνουμε στον παραλήπτη). Η γάτα, όπως αναφέρεται, έχει διαφορετικά σημάδια από την πραγματική μητέρα, κάτι που μας δείχνει το ρόλο που παίζουν μη-γενετικοί παράγοντες σε χαρακτηριστικά, όπως το χρώμα του τριχώματος.

Θεραπευτική Κλωνοποίηση
Η Θεραπευτική Κλωνοποίηση είναι η κλωνοποίηση που έχει σχέση με τους ανθρώπους. Στο internet υπάρχουν διάφορες σελίδες, όμως δεν ορίζουν όλες με τον ίδιο τρόπο την έννοια αυτή. Για παράδειγμα, στην πρώτη σελίδα που αναφέρθηκε, αναφέρεται πως είναι η παραγωγή ανθρώπινων εμβρύων για χρήση στην έρευνα. Ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι, όχι να δημιουργηθούν κλώνοι ανθρωπίνων όντων, αλλά, καλύτερα, να καλλιεργηθούν κύτταρα(stem cells) που θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για να μελετηθεί η ανθρώπινη ανάπτυξη και για να βρεθούν θεραπείες για ασθένειες. Αυτή η έννοια μπορεί να σημαίνει ότι θα δημιουργηθούν κύτταρα και θα δοκιμάζονται πάνω σε αυτά τα νέα εμβόλια κτλ ώστε να μην κινδυνεύουν οι άνθρωποι.

Η σελίδα αυτή, αντίθετα, δίνει μια κάπως διαφορετική σκοπιά του θέματος λέγοντας ότι οι ερευνητές ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν την τεχνική που ονομάζεται θεραπευτική κλωνοποίηση, για να παράγουν κύτταρα(stem cells) που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να αντικαταστήσουν κατεστραμμένους ιστούς και όργανα. Τα εμβρυακά κύτταρα έχουν την προοπτική να γίνουν οποιοδήποτε σωματικό κύτταρο. Χρησιμοποιώντας, λοιπόν, τα κύτταρα του ίδιου του ατόμου για να δημιουργήσουμε τα αρχικά εμβρυακά κύτταρα, κάθε κύτταρο ή ιστός που μεταμοσχεύεται δε θα απορρίπτεται από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Όπως συνεχίζει όμως το πρώτο κείμενο, εξηγώντας τη διαδικασία που διενεργείται στο επόμενο στάδιο:
[...]Τα εμβρυακά κύτταρα εξάγονται από το ωάριο αφού πρώτα έχει αφεθεί σε διαδικασία διαίρεσης για 5 μέρες. Το ωάριο στο στάδιο αυτό της ανάπτυξης ονομάζεται βλαστοκύστη. Η διαδικασία εξαγωγής καταστρέφει το έμβρυο[...].

Η μη-επιστημονική πλευρά
Αν σκεφτείτε αυτά που αναφέρονται παραπάνω, θα ανακαλύψετε κάποια κενά. Έστω ότι το έμβρυο δεν έχει ψυχή και άρα δεν είναι ηθικώς επιλήψιμο να το καταστρέψεις(και όχι "σκοτώσεις"). Ποια η πιθανότητα ο άνθρωπος να χρειάζεται μόνο ένα μικρό κομματάκι ιστού προκειμένου να γιατρευτεί; Πιο πιθανό δεν είναι να θέλει ολόκληρο κάποιο όργανο, παρά ένα κύτταρο ή έναν ιστό; Το έμβρυο είναι προφανές πως δεν είναι σε θέση να παρέχει τα όργανα αυτά. Άρα θα πρέπει να αναπτυχθεί πρώτα και μετά να χρησιμοποιηθεί. Αυτό, όμως, αφενός προκαλεί ερωτήματα όπως "Πού και πώς θα μεγαλώνουν οι κλώνοι;" ή "Το έμβρυο-κλώνος δε θεωρείται ότι έχει ψυχή. Πώς όμως λες το ίδιο και για τον ενήλικα-κλώνο που περπατάει, γελάει, μιλάει και μπορείς να δεις, αγγίξεις, νιώσεις!".

Αυτά τα ερωτήματα είναι αποτελέσματα της σκέψης ή της φαντασίας κάποιων ανθρώπων. Σκέψεις που έγιναν πραγματικότητα μέσα από τον κινηματογράφο. Ταινίες, όπως "The Island", όπου οι κλώνοι κλεισμένοι στην δική τους πραγματικότητα περιμένουν να πάνε στη σωτηρία, στο Νησί, ενώ στην πραγματικότητα περιμένουν να χρειαστούν κάποιο όργανό τους οι πραγματικοί άνθρωποι.

Βασιζόμενοι, επίσης, στην έννοια ότι για να αποκτηθούν τα κύτταρα(stem cells) που χρειάζονται, κάποιο έμβρυο πρέπει να πεθάνει, έχουν βγει και διάφορες άλλες ταινίες που αποτελούν θρίλερ με πρωταγωνιστές κλώνους. Για παράδειγμα, η ταινία "Godsend" αφορά στην κλωνοποίηση ενός παιδιού, το οποίο τελικώς παραδίδεται σε εφιάλτες και πράξεις που πηγάζουν από την κακία. Η προαναφερθείσα ταινία, μάλιστα, προκαλεί σκέψεις όπως "Αν ένας άνθρωπος κλωνοποιηθεί, τότε ο κλώνος του έχει ψυχή;" και "Στα γονίδιά μας αποθηκεύονται αναμνήσεις από τη μέχρι τώρα ζωή μας; Κι αν ναι, αυτές μεταφέρονται με την κλωνοποίηση;". Χαρακτηριστική κι η φράση ενός επιστήμονα από την ταινία που λέει "Αν δεν πρέπει να το κάνω, τότε πώς γίνεται να μπορώ;".

Επίλογος
Διαβάζοντας και το υπόλοιπο κείμενο από τις σελίδες που αναφέρθηκαν παραπάνω, μπορούμε να δούμε πως σκοπός δεν είναι το έμβρυο να μεγαλώσει, αλλά να αναπτυχθεί αρκετά, ώστε να παρέχει τα κύτταρα(stem cells) που χρειάζεται, για να δημιουργηθούν, σε κατάλληλο περιβάλλον και με τα κατάλληλα ερεθίσματα, τα όργανα που απαιτούνται. Ακόμη κι έτσι, όμως, να είναι, πέφτουμε πάλι στο ερώτημα "Το έμβρυο είναι άνθρωπος ή όχι;".

Για τα ζώα που βρίσκονται στα όρια εξαφάνισης έχει νόημα το να κλωνοποιηθούν ώστε να διαιωνιστεί το είδος τους, σύμφωνα με ερευνητές. Ο άνθρωπος, όμως, γιατί να κλωνοποιηθεί; Κάθε οργανισμός στον κόσμο έχει μία αρχή και ένα τέλος. Ίσως το τέλος να είναι δύσκολο όταν ένας γονιός χάνει το παιδί του. Όμως ποιο παιδί του θέλει πίσω; Αυτό που έχασε; Ή ένα που να είναι πανομοιότυπο με αυτό ώστε να το αντικαταστήσει;

Όταν το αμάξι μας μετά από χρόνια χαλάσει, το πετάμε και αγοράζουμε καινούριο. Αυτό επιθυμούμε και για τα παιδιά μας και αυτούς που αγαπάμε;

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2009

Ιερά Εξέταση, Malleus Maleficarum κ.α.

Διαβάζοντας πρόσφατα σε ένα βιβλίο για τα "απαγορευμένα βιβλία" έπεσα πάνω σε ένα κεφάλαιο που αφορούσε στο Malleus Maleficarum ή, αλλιώς, το βιβλίο-εγχειρίδιο που χρησιμοποιούνταν από την Ιερά Εξέταση την περίοδο του Μεσαίωνα. Ήταν γραμμένο από δύο καθηγητές θεολογίας με σκοπό να οριστεί το τί ακριβώς είναι μάγισσα και πώς τις αναγνωρίζουμε κτλ. Όμως τί έψαχναν αλήθεια;

Καταρχάς, οφείλουμε να παρατηρήσουμε πως κυνηγούσαν κυρίως μάγισσες και όχι μάγους(με εξαίρεση την Ισλανδία όπου το 90% των κατηγορουμένων ήταν άντρες). Κυνηγούσαν γυναίκες, δηλαδή, ως επί το πλείστον. Άλλωστε, στην Ιερά Εξέταση κυριαρχούσε η αντίληψη ότι οι γυναίκες δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία "αναπόφευκτη αναγκαιότητα για την αναπαραγωγή" (στην καλύτερη περίπτωση).

Ακόμη, η Ιερά Εξέταση, μαζί με όλα τα άλλα, είχε και την άποψη ότι οι γυναίκες είναι λιγότερο πιστές από τους άντρες κάτι που δικαιολογείται και ετυμολογικά:
This absence of faith is explained in an etymological breakdown of the word for woman, for Femina comes from Fe and Minus, since she is ever weaker to hold and preserve the faith
(Μετ. Αυτή η έλλειψη πίστης εξηγείται στην ετυμολογική έννοια της λατινικής λέξης για τη γυναίκα, που είναι Femina, η οποία αποτελείται από το Fe και το Minus, λόγω του ότι η γυναίκα είναι παντοτινά αδύναμη να κρατά την πίστη).


Μάλιστα, για να προληφθεί η οποιαδήποτε προσπάθεια μιας γυναίκας να... σηκώσει κεφάλι, μέσα στο Malleus Maleficarum βρίσκεται και η φράση:
[...]μεταξύ των πραγμάτων που χαρακτηρίζουν τις γυναίκες ως ευάλωτες στη μαγεία είναι η φιλοδοξία.

Τα παραπάνω ακούγονται, ίσως, παράλογα. Ειδικά αν τα διαβάζει κάποια γυναίκα. Έτσι, λοιπόν, οφείλουμε να σκεφτούμε κατά πόσον αυτή η φράση εκφράζει την άποψη της χριστιανικής θρησκείας ή κάποιων (ανδρών) εκπροσώπων της!

Η Ιερά Εξέταση άνθισε την εποχή που ήταν πολύ έντονη η σύγκρουση της Προτεσταντικής και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Οι Ορθόδοξοι, αντίθετα, δεν υιοθέτησαν τέτοιες μεθόδους καταδίωξης και έτσι δεν είχαν κάτι αντίστοιχο της "Ιεράς Εξέτασης". Ας μην ξεχνάμε όμως πως οι Ορθόδοξοι, όπως και οι Καθολικοί, και οι Προτεστάντες κτλ, είναι δόγματα της ίδιας χριστιανικής θρησκείας. Έτσι, όταν οι εκπρόσωποί της έχουν αποκλίνει από την πορεία τους, αυτό είναι κάτι που αφορά όλους τους πιστούς της συγκεκριμένης θρησκείας.

Άλλωστε, ο Χριστός, στην ύπαρξη, διδασκαλία και ανάσταση του οποίου στηρίζεται ολόκληρη η χριστιανική θρησκεία, μέσα σε όλα όσα είπε, εξισορρόπησε τις γυναίκες και τους άνδρες στα μάτια Του(πχ. Κατά Μάρκον, κεφ. ιστ' στιχ. 9-10, Κατά Λουκάν, κεφ. ζ' στιχ. 50). Έτσι, όταν οι άντρες εκπρόσωποι του χριστιανισμού μιλάνε για τη γυναίκα σαν τη μάγισσα που υπάρχει μόνο για να τεκνοποιεί(“κάτι που πολλές φορές εκμεταλλεύεται από τα δαιμόνια”, όπως έλεγαν) αφενός, δρουν ως άντρες μισογύνηδες και όχι ως εκπρόσωποι της θρησκείας τους, αφετέρου δε εναντιώνονται στη διδασκαλία του Δασκάλου τους. Κι αυτό το μπέρδεμα συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Πόσοι άνθρωποι, γιαγιάδες, παππούδες αλλά και νεότεροι, δεν Εκκλησιάζονται αλλά χωρίς να τους αρέσουν οι παπάδες; Πόσοι άλλοι άνθρωποι δε χρησιμοποιούν τους παπάδες ως δικαιολογία για το ότι δεν πιστεύουν; Ή μήπως δεν είναι απλά δικαιολογία;

Αλήθεια, στις ιερατικές σχολές γιατί να υπάρχει βαθμός πρόσβασης για να μπορέσεις να μπεις σε αυτές; Όταν κάποιος πιστεύει και θέλει να μάθει, θα μάθει! Θα βρει κάποιον πνευματικό και θα μάθει. Όταν, όμως, άνθρωποι πηγαίνουν στις ιερατικές σχολές για να βγάλουν λεφτά ή για να αποφύγουν το στρατό, και όταν τελειώσουν κυκλοφορούν στους δρόμους βρίζοντας τα θεία, τον Θεό στον οποίο βαφτίστηκαν και τον οποίο "σπούδασαν" να τιμούν με τη ζωή τους και τα λόγια τους, πώς να τους δει ο πιστός σοβαρά; Πώς να τους πλησιάσει ο άπιστος; Και πάνω από όλα, γιατί να τους πλησιάσει;

Αν πάει κάποιος στην Ακρόπολη, δε θα δει κανέναν να πουλάει δωδεκαθεϊστικά σύμβολα. Όχι γιατί απαγορεύεται αλλά επειδή υπάρχει σεβασμός στους ιερούς χώρους τους. Όταν παπάδες έρχονται στις πόλεις ή από το χώρο του ναού/εκκλησίας πωλούν κομποσκοίνια γιατί να τους πλησιάσει κάποιος; Εκτός αν πιστεύει και σε χαρτορίχτρες. Για έναν άνθρωπο έχει περισσότερη σημασία η ευχή κάποιου, να νιώσει ότι ο άλλος τον αγαπάει και τον εναγκαλίζεται, παρά να έχει ένα "φυλακτό" που θα τον προστατεύει "Με 1 ευρώ προστασία από το κακό πνεύμα".

Όταν είχαν ρωτήσει οι Απόστολοι το Χριστό τί μέτρα να λάβουν απέναντι στους ανθρώπους που δεν πίστευαν σε Αυτόν, αλλά στο όνομά Του διενεργούσαν θαύματα, ο Χριστός τους είχε πει "Αφήστε τους. Όποιος διενεργεί θαύματα στο όνομα κάποιου, στο τέλος πιστεύει στη δύναμή του". Κι αν το σκεφτείτε λίγο, πράγματι έτσι είναι. Όταν λες κάτι συνέχεια, στο τέλος το πιστεύεις κι εσύ ο ίδιος. Όμως, οι άνθρωποι αυτοί δε διενεργούν θαύματα στο όνομα κανενός. Είναι λοιπόν αρκετά ως δικαιολογία τα παραπάνω για να παραμένουν στη θέση τους ως εκπρόσωποι της χριστιανικής θρησκείας; Ή μήπως είναι απλά μια νεότερη γενιά Φαρισαίων που έμεινε ξεχασμένη και δεν πειράζει κανέναν αφού "πια κανείς δεν πιστεύει σε θαύματα";

Υποσημείωση:
Η αλήθεια είναι πως θαύματα γίνονται. Το πρόβλημα είναι πως οι άνθρωποι έχουν παραδοθεί σε μία μάλλον εγωιστική τάση. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, ξέρουν ότι ο Χριστός προέτρεπε τους αδικημένους να γυρίσουν και το άλλο μάγουλο σε περίπτωση που κάποιος τους χαστούκιζε. Κι αν τους έκλεβε κάποιος το παλτό, τους προέτρεπε να δώσουν στον κλέφτη και το πουκάμισό τους.

Σύμφωνα με τη χριστιανική θρησκεία, μόνο μέσω του ονόματος του Ιησού Χριστού μπορεί κάποιος να σωθεί. Ας μην το πάμε όμως τόσο "μακριά". Όπως κι αν αποκαλεί κανείς το Θεό, σίγουρα τα δύο παραπάνω παραδείγματα-προτροπές τα γνωρίζει. Και του ακούγονται και ωραία. Στην πράξη όμως... πόσοι είναι πράγματι πρόθυμοι να τα εφαρμόσουν; Πρόσφατα, μία μητέρα μάλωνε το κοριτσάκι της επειδή έκανε μια χάρη στην αδελφή του. Τα λόγια της ήταν τα εξής:
"Να ξέρεις στη ζωή σου να μην κάνεις τίποτα για τον άλλον. Αν είναι στον δρόμο σου να το κάνεις, να το κάνεις. Αλλιώς να μην το κάνεις".

Όταν η μάνα δεν προτίθεται να δώσει και το παιδί έχει, ως πρότυπο, τη μάνα, τί αλλαγή μπορούμε να περιμένουμε; Μόνο αν τα παιδιά αντιμετωπίσουν τον υπέρμετρο εγωισμό που τους έχουν επιβάλλει οι γονείς τους ή "οι καταστάσεις", θα υπάρξει βελτίωση. Στο σχολείο, άλλωστε, δε λένε οι εκπαιδευτικοί στα παιδιά "Εσείς είστε το μέλλον!"; Αν δεν σκότωσες τον εαυτό σου, έχεις κι εσύ ένα παιδί μέσα στην ψυχή σου!

Κυριακή, 5 Ιουλίου 2009

Εσείς; Είστε καλός άνθρωπος;

Όλοι γνωρίζουμε τη στιγμή της αλήθειας. Λιγότεροι ίσως ξέρουν ότι κόπηκε. Σχεδόν όλοι ξέρουν ότι η ιδέα της εκπομπής αυτής πρωτοπραγματοποιήθηκε εκτός ελληνικών συνόρων. Υπάρχει όμως κάποιο δίδαγμα που μπορούμε να πάρουμε από την εκπομπή αυτή; Κι αν ναι, τι είναι αυτό;

Το παρακάτω βίντεο περνάει στην αρχή γρήγορα ένα ολόκληρο επεισόδιο από τον "Ορό της αλήθειας" και στο τέλος υπάρχουν κάποια σχόλια από έναν άνθρωπο άσχετο με την παραγωγή της εκπομπής. Δείτε το και κρατήστε ό,τι θέλετε από αυτά που θα ακούσετε. Αυτά που χρειάζεται θα τα σημειώσουμε παρακάτω:



Αναφέρω περιληπτικά το τι έγινε στο βίντεο. Η "παίκτρια" λέει ότι έχει κλέψει χρήματα, ότι έχει σκεφτεί άλλους άντρες όσο είναι παντρεμένη. Λέει κι άλλα... Σίγουρα όσοι δουν το βίντεο ή είδανε άλλα αντίστοιχα βίντεο από την ελληνική αντίστοιχη εκπομπή θα είπανε "τι ξετσίπωτη αυτή"!

Είμαστε τόσο πρόθυμοι να κρίνουμε τους άλλους! Όμως λείπουν 2 πράγματα που χρειάζεται να τα παρατηρήσουμε και να καταλάβουμε τη σημασία τους.

Το ένα είναι ότι αν κοιτάξουμε καλά το τί κατακρίνουμε, θα παρατηρήσουμε ότι ένα άτομο(άντρας ή γυναίκα) που απατάει τον/την σύντροφο ή που κλέβει χρήματα, δεν το κατακρίνουμε επειδή κάνει ό,τι κάνει αλλά επειδή βγήκε στην τηλεόραση για να το πει. Ίσως ακόμη και να ζηλεύουμε και να κρυβόμαστε πίσω από δικαιολογίες σαν "Κατέστρεψε την οικογένειά της για να πάρει αυτά τα λεφτά", ενώ στο, είδωλό μας στον καθρέφτη, μερικοί από εμάς μπορεί να λέμε "βρε ας είχα τα λεφτά αυτά και δε θα με ένοιαζε τίποτα".

Το δεύτερο σημείο που αξίζει να παρατηρήσουμε και που αναφέρεται και στο βίντεο είναι το εξής. Η "παίκτρια" χάνει γιατί απαντάει λάθος σε μία ερώτηση. "Πιστεύεις πως είσαι καλός άνθρωπος;". Αλήθεια, εμείς είμαστε καλοί άνθρωποι;

Πολύ πιθανόν να πούμε "Ε εντάξει έκανα 1-2 λάθη αλλά αυτά τα λάθη τα έχουν κάνει όλοι. Άρα ναι. Είμαι καλός άνθρωπος".

Καταρχάς, αυτό το "όλοι το κάνουν" είναι από τις πιο πολυμασημένες καραμέλες που κυκλοφορούν. Σε μία από τις ελληνικές αντίστοιχες εκπομπές η μάνα της παίκτριας είχε βάλει τα κλάματα επειδή η κόρη της είχε κάνει χρήση ναρκωτικών. Η παίκτρια την παρηγόρησε λέγοντας "Όλοι το κάνουν. Όλοι έχουν κάνει. Άλλωστε πέρασε τώρα".

Όταν ένας άνθρωπος, που δεν είναι φίλος μας, μας κλέψει μία φορά, αμέσως τον λέμε κλέφτη. Όταν ένας άνθρωπος απατάει τον/την σύντροφό του, αμέσως τον κατηγορούμε για μοιχεία. Ίσως μάλιστα να έχουμε ορίσει την κλεψιά ως κάτι πιο σοβαρό από τη μοιχεία. Ίσως γιατί θέλουμε να είμαστε κι εμείς "φιλελεύθεροι" και να κάνουμε κι εμείς τις "κουτσουκέλες" μας. Όπως και να έχει, όμως, είμαστε τόσο πρόθυμοι να κατηγορήσουμε τους άλλους αλλά όχι να κρίνουμε και τον εαυτό μας.

Είστε καλός άνθρωπος; Άρα δεν έχετε κλέψει ποτέ, αφού τότε θα ήσαστε κλέφτης. Επίσης, δεν έχετε απατήσει ποτέ αφού τότε θα ήσαστε μοιχός. Επίσης, γενικά δεν έχετε πει ποτέ ψέμματα αφού τότε θα ήσαστε ψεύτης.

Αυτό το "πέρασε τώρα" που είπε η προαναφερθείσα παίκτρια, οφείλει ή να ισχύει για όλους ή να μην ισχύει. Όταν είμαστε σκληροί απέναντι στους άλλους, οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο τρόπο και τον εαυτό μας. Όταν είμαστε μαλακοί απέναντι στον εαυτό μας, οφείλουμε να είμαστε μαλακοί και απέναντι στους άλλους. Στην αντίθετη περίπτωση, ζούμε απλά σε έναν ρομαντικό κόσμο όπου κάθε προσπάθεια επικοινωνίας με τον πραγματικό κόσμο θα καταλήγει σε σύγκρουση.

Αλήθεια...
...πότε ήταν η τελευταία φορά που μιλήσαμε στο είδωλό μας στον καθρέφτη;